“Ik dacht: ik ga hier vanavond niet verkracht worden”

Sarah (25) was 18 toen ze voor het eerst in aanraking kwam met seksuele intimidatie. “In mijn eerste jaar werd ik na een fuif in Gent achtervolgd door een man tot aan mijn kot. Ik slaagde erin om de voordeur open te doen, ging naar binnen en dacht dat ik veilig was. Tot iemand tegen mijn deur duwde en ik een voet tussen de voordeur zag verschijnen. Ik probeerde de deur toe te stampen en kon maar aan één ding denken: ik ga hier vanavond niet verkracht worden. Hij liet los. De deur ging toe. Nadien heb ik de man nog een keer gezien. Hij keek me toen grijzend aan op een rondpunt.

‘Lelijke hoer!’, schreeuwde hij en ik voelde een sigaret op mijn huid branden.
Een andere avond, ook in Gent, greep een kerel naar mijn poep. Hij begon tegen me aan te schuren. Ik riep dat hij kon oprotten. ‘Lelijke hoer!’, schreeuwde hij en ik voelde een sigaret op mijn huid branden. Het litteken draag ik nog steeds. Sarah vindt het verbazingwekkend dat ze in Gent geconfronteerd werd met seksuele intimidatie. “Je hoort namelijk veel over Brussel. Gent lijkt zo braaf, maar ook daar gebeurt het dus. Ik denk dat seksuele intimidatie overal gebeurt,” vertelt ze.

Antiseksismewet

Seksuele intimidatie staat momenteel in de aandacht. Met de hashtag #wijoverdrijvenniet uitten duizenden meisjes en vrouwen hun ongenoegen. De ruime aandacht die het gevoelige thema in de publieke opinie krijgt, staat in schril contrast met de eensgezindheid over waar de grens voor seksuele intimidatie precies ligt. Vorig jaar voerde de Belgische regering de antiseksismewet in.

Opzettelijke schade

Volgens deze wet moet een handeling of gebaar voldoen aan vijf voorwaarden alvorens het strafbaar wordt. “De fysieke of verbale handelingen die bestraft kunnen worden, doen zich voor op pleinen of op straat maar ook op digitale fora. Het gebeuren moet zich afspelen op plaatsen die toegankelijk zijn voor iedereen en openbaar”, zegt Liesbet Stevens, adjunct-directrice van het Instituut voor Gelijkheid van Vrouwen en Mannen en experte in de materie. “Een dader moet met de handeling opzettelijk schade berokkenen aan een individu. Wanneer iemand regelmatig de deur openhoudt voor zowel mannen als vrouwen, is die handeling doorgaans niet bedoeld om minachting uit te drukken voor een vrouw.”

Wat is strafbare seksuele intimidatie?

  • Een fysieke of verbale handeling, beledigingen, obscene gebaren of minachtende opmerkingen of handelingen op sociale netwerksites.
  • Die zich afspelen in een publieke ruimte, in het bijzijn van andere personen.
  • Die bedoeld zijn om opzettelijk schade te berokkenen.
  • Die gebruikt worden om minachting uit te drukken jegens een persoon omwille van zijn geslacht of om een persoon te herleiden tot geslachtelijke dimensie.
  • En die de waardigheid van de persoon ernstig aantasten.


  • Ook de Europese Unie doet een poging om een éénduidige definitie te hanteren. De EU ziet seksuele intimidatie als “het moment waarop zich enige vorm van ongewenst gedrag voordoet, verbaal, non-verbaal of fysiek, met een seksuele connotatie en dat als doel heeft de waardigheid van een persoon te schenden, en in het bijzonder wanneer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving voortgebracht wordt.”

    Bakken kritiek

    De antiseksismewet lokte kritiek en onbegrip uit. Ze zou inhoudelijk te ruim en onduidelijk zijn, waardoor ze de vrijheid van expressie inperkt. “De nieuwe wet brengt een bijkomende beperking op de vrijheid van meningsuiting met zich mee. Die beperking wordt door de wetgever verantwoord op basis van de maatschappelijke noodzaak tot bestrijding van seksisme in de openbare ruimte,” schrijft Dirk Voofhoof, docent mediarecht aan de Universiteit Gent en lid van het Human Right Centre en het Center for Journalism, in een opiniestuk op deredactie.be.

    Wachten op eerste rechtszaak

    Het is echter afwachten of de wet haar vruchten afwerpt. “Vandaag bestaat er nog geen lijst met precieze feiten die onder de wet vallen, omdat er nog geen rechtspraak over bestaat. De wet is nieuw, dus is nog niet toegepast. Laat die wet eerst zijn werk doen en laten we die daarna evalueren”, aldus Liesbet Stevens. Ook Dirk Voorhoof stelt voor om even te wachten. “Het is nu wachten op de eerste klachten en eventueel de eerste rechtszaak om te zien op welke manier en hoe heet de soep wordt gedronken.” Of de antiseksismewet de drempel tot een aangifte verlaagd, valt nog af te wachten.

    Stoepkrijt tegen seksueel geweld

    De juridische wereld reageerde pas vorig jaar, maar op maatschappelijk vlak bestaan er al langer verschillende actiegroepen. Zo heeft de wereldwijde vrouwenbeweging Hollaback! afdelingen in Gent en Brussel. Zij komen op voor slachtoffers van seksuele intimidatie op straat. De hashtag #wijoverdrijvenniet toont de noodzaak van hun bestaan. Eglantine Henderick stond in 2012 mee aan de wieg van de Gentse afdeling. “We hebben Hollaback! drie jaar geleden opgericht in de nasleep van het maatschappelijk debat dat ontstond na de Femme de la Rue-documentaire. We wilden zelf het heft in handen nemen en optreden tegen seksuele intimidatie in onze stad”, zegt Henderick.

    Online activisme

    Via de mobiele applicatie van Hollaback! kunnen vrouwen aangeven op de stadskaart van Gent waar en wanneer ze zijn lastiggevallen door mannen. Op hun webstek staan heel wat getuigenissen van slachtoffers. “Zo willen we vrouwen aangeven dat ze niet alleen zijn en dat hen geen schuld treft over wat hen overkomen is”, zegt Henderick, die ook zelf een getuigenis achterliet op de website. Daarin vertelt ze over hoe ze bij de eerste date met haar lief werd lastiggevallen door enkele mannen. “Ik had hem net verteld over Hollaback! en seksuele intimidatie en plots werden we ‘in real life’ geconfronteerd met het probleem.”

    “Mijn lichaam is geen publiek domein.”

    De leden van Hollaback! Gent trokken ook al de stad in voor hun zogenaamde ‘Chalk walks’. Ze keren met een stuk krijt in de hand terug naar de plaatsen waar ze zijn geconfronteerd met vrijpostige mannen en laten slogans achter als ‘Mijn lichaam is geen publiek domein. Respecteer mijn domein.’ Op deze manier willen Henderick en Hollaback! Gent de straat voor vrouwen opnieuw opeisen. Strijd ook mee tegen ongewenst seksueel gedrag!

    Deze wordcloud werd ontwikkeld op basis van een analyse van honderd tweets met de #wijoverdrijvenniet hashtag. De grootte van een woord is evenredig met de frequentie ervan in de tweets. Dit geeft een idee van het soort topics die bij de twitteraars spelen.